Na skróty:
EFT (Emotional Freedom Techniques) łączy świadome skupienie uwagi na określonej sytuacji, emocji, myśli lub wspomnieniu z wykonywaniem uporządkowanej sekwencji opukiwania wybranych punktów na twarzy i ciele.
Z perspektywy psychologicznej ważne jest nie tylko samo opukiwanie, ale również to, co dzieje się wokół niego: zauważanie emocji, nazywanie doświadczenia, obserwowanie automatycznych myśli i reakcji ciała oraz pozostawanie przez chwilę w kontakcie z trudnym tematem zamiast jego automatycznego unikania.
Podczas kolejnych rund można obserwować, czy zmienia się intensywność emocji, napięcia lub sposób myślenia o danej sytuacji.
EFT można więc traktować jako ustrukturyzowane narzędzie do pracy z emocjami i samoobserwacją.
Dla tych, co lubią czytać więcej:
Wiele naszych reakcji pojawia się bardzo szybko. Zanim zdążymy spokojnie przeanalizować sytuację, możemy już odczuwać napięcie, złość, lęk, wstyd albo potrzebę wycofania się.
W EFT zatrzymujemy się przy takim doświadczeniu i próbujemy przyjrzeć mu się bardziej świadomie.
Może to oznaczać zauważenie:
-
co dokładnie uruchomiło reakcję,
-
jaka emocja się pojawiła,
-
jakie myśli jej towarzyszą,
-
co dzieje się w ciele,
-
co mamy ochotę zrobić albo czego uniknąć.
Opukiwanie jest elementem procedury EFT, ale z psychologicznego punktu widzenia istotne jest również świadome pozostawanie przy doświadczeniu i obserwowanie własnej reakcji w czasie.
Jak EFT wpisuje się w pracę z reakcją stresową?
Stres jest naturalną reakcją organizmu na sytuację, którą oceniamy jako wymagającą, niepewną lub zagrażającą.
Na nasze reakcje wpływa nie tylko sama sytuacja, ale również sposób, w jaki ją interpretujemy.
Dwie osoby mogą znaleźć się w podobnych okolicznościach, a reagować zupełnie inaczej. Znaczenie mają wcześniejsze doświadczenia, przekonania, oczekiwania, aktualny poziom obciążenia i sposób oceny sytuacji.
Podczas EFT można zatrzymać się przy konkretnym stresującym doświadczeniu i obserwować:
-
jakie myśli pojawiają się automatycznie,
-
jaka emocja im towarzyszy,
-
jak silna jest reakcja,
-
jakie odczucia pojawiają się w ciele,
-
czy w trakcie pracy coś w tym doświadczeniu się zmienia.
EFT nie usuwa stresu jako naturalnej reakcji człowieka. Może natomiast stanowić jedno z narzędzi wykorzystywanych do przyglądania się własnym reakcjom i rozwijania większej świadomości sposobu reagowania na stres.
Dlaczego reagujemy, choć sytuacja już minęła?
To, że określona sytuacja już się zakończyła, nie oznacza, że przestaje wpływać na sposób, w jaki interpretujemy podobne zdarzenia w przyszłości.
Wcześniejsze doświadczenia mogą kształtować nasze oczekiwania, przekonania, sposób oceny sytuacji oraz automatyczne reakcje emocjonalne. Dlatego określony ton głosu, zachowanie drugiej osoby, miejsce albo sytuacja podobna do wcześniejszej mogą wywołać silniejszą reakcję, nawet jeśli obiektywnie okoliczności są już inne.
Z psychologicznego punktu widzenia istotne jest więc nie tylko to, co się wydarzyło, ale także to, jak dana osoba interpretuje aktualną sytuację i z czym ją kojarzy.
Podczas pracy EFT można przyjrzeć się właśnie takim elementom:
-
co uruchamia daną reakcję,
-
jaka emocja się pojawia,
-
jakie myśli pojawiają się automatycznie,
-
jakie znaczenie nadajemy sytuacji,
-
czy podobny sposób reagowania powtarza się w innych okolicznościach.
Celem jest przede wszystkim lepsze rozpoznanie własnych mechanizmów reagowania i większa świadomość tego, co wpływa na emocje i zachowanie w danej sytuacji.
Co dzieje się w czasie opukiwania?
Podczas EFT zazwyczaj:
-
wybierasz konkretną sytuację lub temat,
-
zauważasz emocję, która się z nim wiąże,
-
obserwujesz pojawiające się myśli,
-
możesz zwracać uwagę na odczucia z ciała,
-
wykonujesz określoną sekwencję opukiwania,
-
po kolejnej rundzie sprawdzasz, co się zmieniło.
Ważnym elementem jest więc monitorowanie własnego doświadczenia.
Nie zakładamy z góry, że emocja musi się zmniejszyć ani że w każdej rundzie wydarzy się coś szczególnego.
Co jeszcze dzieje się podczas opukiwania?
W EFT osoba pozostaje w kontakcie z tematem, który wywołuje określoną reakcję emocjonalną.
Z perspektywy psychologicznej można zauważyć tu podobieństwo do pracy, w której trudny temat nie jest automatycznie unikany, ale staje się przedmiotem świadomej obserwacji.
Możesz na przykład zauważyć:
-
„kiedy o tym myślę, pojawia się złość”,
-
„boję się, że zostanę oceniona”,
-
„automatycznie zakładam, że sobie nie poradzę”,
-
„zawsze odkładam wszystko na później, a potem stresuję się, że nie zdążę”
-
„mam ochotę wycofać się z tej sytuacji”,
-
„ciągle wracam do jednego zdania”.
Taka obserwacja może pomagać lepiej rozumieć własny sposób reagowania.
Czy intensywność emocji może chwilowo wzrosnąć?
Tak.
Skupienie uwagi na trudnej sytuacji może sprawić, że związana z nią emocja stanie się przez chwilę bardziej wyraźna w świadomości.
Nie oznacza to automatycznie, że dzieje się coś złego ani że jest to konieczny etap pracy.
Dlatego ważne jest obserwowanie własnych reakcji i dostosowywanie tempa pracy do aktualnych możliwości.
Jeżeli temat wiąże się z doświadczeniem traumatycznym, bardzo silnymi objawami albo poważnymi trudnościami psychicznymi, odpowiednią formą pomocy może być praca z psychologiem, psychoterapeutą, psychiatrą lub innym właściwym specjalistą.
Dlaczego ciało może reagować tak mocno?
Emocje nie są wyłącznie „myślami w głowie”.
Stresowi, lękowi, złości czy wstydowi mogą towarzyszyć reakcje fizjologiczne, na przykład przyspieszone bicie serca, napięcie mięśni, zmiana oddechu, uczucie gorąca czy ścisku.
Dlatego podczas EFT można zwracać uwagę zarówno na emocje i myśli, jak i na odczucia związane z pobudzeniem organizmu.
Nie zakładamy jednak, że każde doznanie fizyczne ma przyczynę emocjonalną. Objawy zdrowotne wymagające diagnozy powinny być konsultowane z odpowiednim specjalistą.
Jaką zmianę można obserwować?
Podczas pracy można zwracać uwagę na trzy podstawowe obszary:
Obszar emocjonalny
Można obserwować:
-
jaka emocja pojawia się w związku z daną sytuacją,
-
jak silna jest w danym momencie,
-
czy w trakcie pracy jej intensywność się zmienia,
-
czy obok pierwszej emocji pojawia się inna,
-
czy łatwiej jest ją rozpoznać i nazwać.
Nie zakładamy, że trudna emocja musi całkowicie zniknąć.
Celem może być również lepsze jej rozumienie i bardziej świadome reagowanie.
Obszar cielesny
Emocjom mogą towarzyszyć różne reakcje fizjologiczne.
Podczas pracy można zauważać:
-
napięcie,
-
sposób oddychania,
-
pobudzenie,
-
uczucie ścisku,
-
zmianę intensywności określonego odczucia.
Sama obserwacja takich sygnałów może zwiększać świadomość tego, jak organizm reaguje w określonych sytuacjach.
Obszar poznawczy
Ważnym elementem są również myśli i interpretacje.
Można zauważać:
-
automatyczne myśli,
-
przewidywanie negatywnego scenariusza,
-
nadmierne analizowanie,
-
przekonania dotyczące siebie,
-
sposób interpretowania zachowania innych osób.
Czasami podczas pracy sposób patrzenia na sytuację się zmienia. Innym razem samo rozpoznanie automatycznego sposobu myślenia jest już ważną informacją.opoczuciu, ale też w codziennym funkcjonowaniu — w relacjach, decyzjach, granicach, reagowaniu na stres i kontakcie ze sobą.
Co można zauważyć po pracy?
Doświadczenie jest indywidualne.
Niektóre osoby zauważają zmianę intensywności emocji lub napięcia, inne większy dystans wobec sytuacji, a jeszcze inne przede wszystkim lepsze zrozumienie własnej reakcji.
Może pojawić się na przykład:
-
większa świadomość emocji,
-
łatwiejsze rozpoznawanie automatycznych myśli,
-
zmiana subiektywnego napięcia,
-
większy dystans do określonej sytuacji,
-
zauważenie powtarzającego się sposobu reagowania.
Dlaczego ważna jest konkretność w EFT?
Zamiast pracować z bardzo szerokim:
„stresuję się”
warto sprawdzić:
„Co dokładnie mnie stresuje?”
Na przykład:
-
rozmowa z konkretną osobą,
-
myśl o wystąpieniu,
-
obawa przed oceną,
-
decyzja, którą odkładam,
-
określone wspomnienie,
-
myśl „na pewno sobie nie poradzę”.
Dzięki temu łatwiej określić emocję, myśl, reakcję i kontekst, którym rzeczywiście się przyglądamy.Taka precyzja pomaga lepiej dotrzeć do źródła napięcia i pracować nie z ogólnym problemem, ale z tym, co naprawdę uruchamia reakcję.
Dlaczego niektóre osoby odbierają EFT jako kojące?
Jednym z ważnych elementów EFT jest zatrzymanie się przy konkretnym doświadczeniu i nazwanie tego, co się w danym momencie dzieje. Zamiast pozostawać przy ogólnym poczuciu „jest mi źle” albo „stresuję się”, osoba próbuje określić, co dokładnie uruchamia reakcję, jaka emocja się pojawia, jakie myśli jej towarzyszą i jak silne jest aktualne napięcie.
Już samo nazywanie emocji i porządkowanie doświadczenia jest znanym w psychologii procesem. Badania nad tzw. affect labeling wskazują, że określanie słowami przeżywanych emocji może wpływać na sposób ich doświadczania i wiązać się ze zmniejszeniem reaktywności emocjonalnej.
W EFT osoba jednocześnie pozostaje przez pewien czas w kontakcie z trudnym tematem, zamiast natychmiast odwracać od niego uwagę lub go unikać. Ten element jest zbliżony do mechanizmów wykorzystywanych w podejściach opartych na ekspozycji, gdzie ważne jest stopniowe konfrontowanie się z myślą, wspomnieniem lub sytuacją wywołującą emocje. Samo EFT jest również opisywane w literaturze jako metoda zawierająca elementy ekspozycji i pracy poznawczej.
Znaczenie może mieć również konkretność i powtarzalna struktura pracy. W kolejnych rundach osoba wraca do określonego problemu, obserwuje swoją reakcję i sprawdza, czy coś się zmienia. Może dzięki temu łatwiej zauważyć automatyczne myśli, rozpoznać emocję, dostrzec powtarzający się sposób interpretowania sytuacji albo spojrzeć na problem z nieco innej perspektywy.
Dlatego doświadczenie większego spokoju podczas lub po EFT można rozpatrywać psychologicznie jako rezultat połączenia skupienia uwagi, nazywania emocji, kontaktu z trudnym tematem, obserwowania własnych reakcji i poznawczego opracowywania doświadczenia.
Opukiwanie pozostaje charakterystycznym elementem EFT. Badano również, czy wnosi ono dodatkowy efekt ponad pozostałe składniki metody, ale dokładny udział poszczególnych elementów oraz mechanizm ich działania nadal jest przedmiotem badań.mianę.
EFT jako praca z emocjami, reakcjami, wspomnieniami i przekonaniami
Człowiek funkcjonuje jako złożona całość. Na to, jak reagujemy w danej sytuacji, mogą wpływać jednocześnie wcześniejsze doświadczenia, przekonania, aktualne emocje, sposób interpretowania sytuacji oraz bieżące reakcje organizmu i zachowania.
Te elementy nie funkcjonują w całkowitym oderwaniu od siebie. Mogą się wzajemnie przenikać i wpływać na to, jak przeżywamy określone sytuacje oraz jak na nie reagujemy.
Dlatego podczas pracy EFT punktem wyjścia może być bardzo różny element doświadczenia: czasem konkretna emocja, czasem sytuacja z codziennego życia, wspomnienie, automatyczna myśl, przekonanie albo reakcja pojawiająca się w związku z określonym wydarzeniem.
Można to symbolicznie przedstawić za pomocą drzewa:
-
korzenie – przekonania
czyli bardziej utrwalone sposoby myślenia o sobie, innych osobach i świecie, które mogą wpływać na sposób interpretowania różnych sytuacji, -
pień – minione wydarzenia i doświadczenia
czyli sytuacje, z których część naszych przekonań, oczekiwań i sposobów reagowania mogła się kształtować, -
gałęzie – emocje pojawiające się obecnie
takie jak lęk, złość, smutek, wstyd, żal czy bezsilność, które pojawiają się w odpowiedzi na aktualne wydarzenia i ich interpretację, -
liście – objawy i skutki widoczne w codziennym funkcjonowaniu
na przykład napięcie, unikanie określonych sytuacji, nadmierne analizowanie, trudność w podjęciu decyzji, prokrastynacja czy powtarzający się sposób reagowania.
Taki obraz nie oznacza, że każda trudność ma jedną konkretną przyczynę ani że zawsze można przeprowadzić prostą drogę od „liścia” do jednego „korzenia”.
Bardziej pokazuje, że różne elementy naszego doświadczenia mogą być ze sobą powiązane. To, co widzimy dziś w emocjach lub zachowaniu, może pozostawać w związku zarówno z aktualną sytuacją, jak i z wcześniejszymi doświadczeniami, utrwalonym sposobem interpretowania zdarzeń czy przekonaniami na własny temat.
Podczas EFT można więc przyglądać się temu, jak te elementy łączą się u konkretnej osoby. Nie chodzi o znalezienie jednego ukrytego „źródła problemu”, ale o lepsze rozumienie własnych reakcji i zależności pomiędzy tym, co myślimy, czujemy, pamiętamy i robimy.
Poniższa grafika drzewa obrazuje w uproszczony sposób, jak głębsze przekonania i wcześniejsze doświadczenia mogą stanowić podstawę dla emocji, reakcji i trudności, które ujawniają się później w codziennym funkcjonowaniu.
Czy EFT może wspierać zmianę utrwalonych reakcji?
Nasze sposoby reagowania nie są całkowicie niezmienne.
Możemy uczyć się lepiej rozpoznawać własne reakcje, zauważać automatyczne schematy i stopniowo rozwijać inne sposoby odpowiadania na określone sytuacje.
EFT może być wykorzystywane jako jedno z narzędzi takiej pracy nad samoświadomością i reakcjami emocjonalnymi.
Jak pracuję z EFT w COGLISU?
Podczas konsultacji online EFT tapping jest główną metodą pracy.
Punktem wyjścia jest to, co aktualnie jest dla Ciebie ważne.
Może to być:
-
stres lub napięcie,
-
trudna emocja,
-
nadmierne analizowanie,
-
prokrastynacja,
-
trudność w podjęciu decyzji,
-
obawa przed oceną,
-
powtarzający się sposób reagowania,
-
automatyczna myśl lub przekonanie.
Podczas kolejnych rund zwracamy uwagę na to, co pojawia się w emocjach, myślach i reakcjach oraz jak zmienia się Twoje subiektywne doświadczenie.
Pracujemy z tym, co rzeczywiście pojawia się w danym momencie.
Przykładowe tematy, z którymi można przyjść:
-
stres związany z konkretną sytuacją,
-
napięcie przed rozmową lub wystąpieniem,
-
obawa przed oceną, trudność w podjęciu decyzji,
-
prokrastynacja,
-
nadmierne analizowanie,
-
złość, żal lub smutek związane z relacją,
-
powtarzający się sposób reagowania,
-
trudność w spokojnym powrocie do równowagi po obciążającej sytuacji.
-
i wiele innych.
W trakcie pracy jeden temat może prowadzić do kolejnego
Zaczynamy na przykład od napięcia przed rozmową, a w trakcie pracy pojawia się obawa przed oceną. Innym razem punktem wyjścia jest złość, a po chwili zauważamy również smutek, bezsilność albo lęk.
To naturalne, że podczas uważnego przyglądania się własnemu doświadczeniu mogą pojawiać się kolejne emocje, myśli, wspomnienia czy skojarzenia.
Podczas pracy EFT można więc stopniowo zauważać więcej elementów własnej reakcji i lepiej rozumieć, jak łączą się one ze sobą w konkretnej sytuacji.
Dlatego podczas konsultacji przyglądamy się nie tylko samej emocji, ale także:
-
temu, co ją uruchamia,
-
jakie myśli jej towarzyszą,
-
jak interpretujesz daną sytuację,
-
jakie reakcje pojawiają się automatycznie,
-
co dzieje się w ciele,
-
co robisz pod wpływem tej reakcji,
-
czy podobny sposób reagowania powtarza się również w innych sytuacjach.
Opinie osób korzystających z konsultacji
Każda osoba może doświadczać pracy z EFT inaczej. Poniżej znajdziesz indywidualne wypowiedzi osób, które korzystały z moich konsultacji. Opisują one ich własne doświadczenia i nie stanowią gwarancji podobnego przebiegu ani rezultatu u innych osób.
Konsultacje EFT w Coglisu mają charakter rozwojowy i psychoedukacyjny.
Nie są diagnozą, leczeniem medycznym ani psychoterapią i nie zastępują pomocy lekarza, psychologa, psychiatry lub psychoterapeuty, jeżeli taka pomoc jest potrzebna.
Jeśli pozostajesz pod opieką specjalisty, konsultacje EFT nie zastępują prowadzonego leczenia ani terapii.