EFT można wykorzystywać jako narzędzie pracy z emocjami, stresem, automatycznymi myślami i reakcjami, które pojawiają się w konkretnych sytuacjach. Podczas pracy uwaga kierowana jest na określony problem, emocję, wspomnienie lub przekonanie, a następnie obserwujemy, co dzieje się w sposobie przeżywania i interpretowania danego doświadczenia.

EFT może być wykorzystywane między innymi wtedy, gdy trudno jest poradzić sobie z napięciem, niepokojem, nadmiernym analizowaniem, samokrytycyzmem, odkładaniem działania czy silnymi emocjami pojawiającymi się w relacjach i codziennych sytuacjach.

Istotnym elementem tej pracy jest zauważanie i nazywanie własnego doświadczenia: tego, co czuję, co myślę, jak interpretuję sytuację i jak zwykle pod jej wpływem reaguję. Samo nazywanie emocji jest zresztą przedmiotem badań psychologicznych; badania nad affect labeling wskazują, że ubieranie emocji w słowa może zmieniać sposób ich przetwarzania. EFT wspiera odzyskiwanie ulgi emocjonalnej, większego spokoju i lepszego kontaktu ze sobą.

Dla tych, co lubią czytać więcej

Nasze reakcje emocjonalne nie powstają w oderwaniu od sposobu myślenia i wcześniejszych doświadczeń.

Na to, jak reagujemy na daną sytuację, mogą wpływać między innymi:

• sposób jej interpretowania,

• wcześniejsze doświadczenia,

• nasze oczekiwania,

• przekonania o sobie i innych,

• aktualny poziom stresu,

• automatyczne myśli,

• sposób, w jaki zwykle radzimy sobie z trudnymi emocjami.

W psychologii sposób oceny sytuacji jest jednym z ważnych elementów rozumienia reakcji na stres — nie reagujemy wyłącznie na samo wydarzenie, ale również na znaczenie, jakie mu nadajemy.

Podczas EFT można przyglądać się właśnie takim elementom i sprawdzać, jak są ze sobą powiązane u konkretnej osoby.

EFT nie musi być wykorzystywane wyłącznie wtedy, gdy ktoś doświadcza bardzo silnych emocji. Punktem wyjścia może być również zwykła sytuacja z codziennego życia, która regularnie wywołuje napięcie, frustrację, niepokój albo powoduje, że reagujemy w sposób, którego później nie rozumiemy.

W trakcie pracy można zatrzymać się przy takiej sytuacji i sprawdzić:

• co właściwie się wydarzyło,

• jaka emocja się pojawiła,

• jakie myśli przyszły automatycznie,

• czego się spodziewaliśmy,

• jakie znaczenie nadaliśmy zachowaniu drugiej osoby,

• co zrobiliśmy pod wpływem tej reakcji.

To pozwala przejść od ogólnego „źle się z tym czuję” do bardziej konkretnego rozumienia własnej reakcji.

Stres nie jest wyłącznie reakcją na liczbę obowiązków. Znaczenie ma również to, jak oceniamy wymagania sytuacji i własne możliwości poradzenia sobie z nimi.

Dlatego w pracy można przyglądać się na przykład:

• sytuacjom, które szczególnie mocno uruchamiają napięcie,

• poczuciu presji i odpowiedzialności,

• myślom typu „muszę dać radę ze wszystkim”,

• trudności w odpuszczaniu,

• ciągłemu przewidywaniu kolejnych problemów,

• trudności w powrocie do spokoju po wymagającym wydarzeniu.

EFT może być w takim przypadku sposobem na zatrzymanie automatycznej reakcji i dokładniejsze przyjrzenie się temu, co ją podtrzymuje.

Niepokój często wiąże się nie tylko z tym, co dzieje się teraz, lecz także z tym, co przewidujemy, że może się wydarzyć.

Możemy wyobrażać sobie porażkę, odrzucenie, krytykę albo konsekwencje, które jeszcze nie nastąpiły, a mimo to reagować emocjonalnie tak, jakby sytuacja była bardzo blisko.

Podczas EFT można pracować z konkretnym elementem takiej reakcji, np.:

• „boję się, że źle wypadnę”,

• „na pewno mnie ocenią”,

• „jeśli popełnię błąd, wszystko się rozsypie”,

• „nie poradzę sobie”.

W psychologii duże znaczenie przypisuje się właśnie interpretacji i ponownej ocenie sytuacji. Badania nad poznawczą reinterpretacją pokazują, że zmiana sposobu nadawania znaczenia wydarzeniu jest jednym z dobrze opisanych procesów regulacji emocji.

Złość, smutek, wstyd, żal, poczucie winy czy bezsilność są informacją o naszym doświadczeniu. Jednocześnie nie zawsze od razu potrafimy rozpoznać, co właściwie czujemy i dlaczego właśnie w tej sytuacji reagujemy tak intensywnie.

W EFT można zatrzymać się przy konkretnej emocji i sprawdzić:

• w jakich sytuacjach się pojawia,

• jakie myśli jej towarzyszą,

• jak ją nazywamy,

• czego w danym momencie potrzebujemy,

• czy pod pierwszą reakcją pojawiają się również inne emocje.

Czasem zaczynamy od złości, a podczas pracy zauważamy również rozczarowanie, smutek albo poczucie niesprawiedliwości. Nie chodzi o ustalenie jednej „prawidłowej” emocji, ale o dokładniejsze rozpoznawanie własnego doświadczenia.

Emocjom mogą towarzyszyć zauważalne reakcje fizjologiczne: napięcie mięśni, zmiana sposobu oddychania, przyspieszone bicie serca, uczucie ścisku czy pobudzenia.

Podczas pracy można zwracać uwagę na te odczucia jako na jeden z elementów aktualnego doświadczenia emocjonalnego.

Można na przykład obserwować:

• gdzie najbardziej odczuwam napięcie,

• kiedy ono się pojawia,

• z jaką sytuacją jest związane,

• jaka emocja mu towarzyszy,

• czy zmienia się podczas pracy.

Nie przypisujemy jednak automatycznie każdemu objawowi fizycznemu przyczyny psychologicznej. Jeżeli pojawiają się dolegliwości zdrowotne wymagające diagnozy, właściwym miejscem jest konsultacja medyczna.

Czasami wiemy, co chcemy zrobić, a mimo to odkładamy działanie. Powodem nie musi być brak motywacji. Zadanie może wiązać się z nieprzyjemnymi emocjami — obawą przed oceną, możliwością porażki, poczuciem przytłoczenia albo niepewnością.

Współczesne badania nad prokrastynacją coraz częściej opisują ją właśnie w kontekście regulacji emocji i unikania nieprzyjemnych doświadczeń związanych z zadaniem, a nie wyłącznie jako problem organizacji czasu.

W EFT można więc pracować z tym, co pojawia się tuż przed odłożeniem działania:

• „boję się, że zrobię to źle”,

• „nie wiem, od czego zacząć”,

• „to mnie przytłacza”,

• „jeśli nie będzie idealnie, nie ma sensu zaczynać”,

• „nie chcę mierzyć się z oceną”.

To daje bardziej konkretny punkt pracy niż samo „muszę przestać odkładać”.

To, jak myślimy o sobie, innych ludziach i świecie, wpływa na sposób interpretowania wydarzeń.

Zdania takie jak:

• „nie dam rady”

• „muszę być idealna”

• „inni wiedzą lepiej”

• „jeżeli odmówię, ktoś się obrazi”

• „błąd oznacza porażkę”

mogą pojawiać się bardzo szybko i z czasem być traktowane niemal jak oczywiste fakty.

Podczas pracy EFT można je zauważać, sprawdzać, w jakich sytuacjach się uruchamiają oraz jakie emocje i zachowania im towarzyszą.

Nie chodzi o mechaniczne zastępowanie „negatywnej myśli” pozytywnym zdaniem, ale o bardziej świadome przyglądanie się temu, jak określony sposób myślenia wpływa na nasze funkcjonowanie.

Relacje szczególnie łatwo uruchamiają emocje, ponieważ znaczenie mają w nich nasze potrzeby, oczekiwania, wcześniejsze doświadczenia oraz sposób interpretowania zachowania drugiego człowieka.

Ta sama wiadomość może zostać odebrana jako neutralna, chłodna, krytyczna albo odrzucająca — zależnie od kontekstu i sposobu, w jaki ją interpretujemy.

Podczas pracy można przyglądać się na przykład:

• obawie przed oceną lub odrzuceniem,

• nadmiernemu dostosowywaniu się,

• trudności w mówieniu „nie”,

• złości po określonych zachowaniach drugiej osoby,

• poczuciu winy związanym ze stawianiem granic,

• powtarzającym się konfliktom.

Celem może być lepsze rozpoznanie własnych reakcji i większy wybór tego, jak chcemy odpowiedzieć na daną sytuację, zamiast reagowania wyłącznie automatycznie.

Badania nad pamięcią autobiograficzną pokazują, że emocje wpływają na sposób zapamiętywania wydarzeń, a przywoływanie wspomnień może z kolei wpływać na aktualny stan emocjonalny. Pamięć autobiograficzna ma również charakter rekonstrukcyjny — nasze aktualne cele i emocje mogą wpływać na to, jak wspominamy wcześniejsze doświadczenia.

Dlatego wydarzenie sprzed lat może nadal wywoływać złość, wstyd, smutek czy niepokój.

Podczas EFT można pracować z konkretnym wspomnieniem i aktualną reakcją, która pojawia się, kiedy do niego wracamy.

Nie zmieniamy tego, co się wydarzyło. Możemy natomiast przyglądać się temu, jakie znaczenie ma to doświadczenie dzisiaj i jakie emocje nadal mu towarzyszą.

Niektóre osoby reagują na własne błędy przede wszystkim krytyką:

• „powinnam była wiedzieć”,

• „zawsze wszystko psuję”,

• „inni radzą sobie lepiej”,

• „jestem niewystarczająca”.

Samokrytycyzm jest dobrze opisanym zjawiskiem psychologicznym i wiąże się z szeregiem trudności w funkcjonowaniu.

W EFT można przyglądać się:

• sytuacjom uruchamiającym wewnętrznego krytyka,

• temu, czego od siebie wymagamy,

• strachowi przed popełnieniem błędu,

• porównywaniu się,

• przekonaniu, że własna wartość zależy od wyniku lub opinii innych.

Czasem nie ma jednego wydarzenia, które można wskazać jako problem.

Trudność wynika raczej z nagromadzenia obowiązków, odpowiedzialności, decyzji i bodźców.

Wtedy podczas pracy warto bardzo konkretnie rozdzielić to doświadczenie:

• Co najbardziej mnie przeciąża?

• Co jest pilne, a co tylko tak odbieram?

• Czego się obawiam, jeśli czegoś nie zrobię?

• Jakie wymagania stawiam sobie sama?

• Na co rzeczywiście mam wpływ?

Takie uporządkowanie może pomagać przejść od ogólnego poczucia „wszystkiego jest za dużo” do bardziej konkretnych emocji, myśli i decyzji, którymi można się zająć pojedynczo.

EFT można wykorzystywać także wtedy, gdy problemem nie jest wyłącznie stres, ale rozbieżność pomiędzy tym, co chcemy zrobić, a tym, co rzeczywiście robimy.

Może dotyczyć to:

• wystąpień publicznych,

• widoczności w pracy lub biznesie,

• podejmowania decyzji,

• rozpoczynania nowych projektów,

• obawy przed oceną,

• perfekcjonizmu,

• odwlekania działania,

• trudności w stawianiu granic,

• napięcia związanego z pieniędzmi,

• poczucia własnej skuteczności.

W takim przypadku interesuje nas konkretna reakcja pojawiająca się pomiędzy zamiarem a działaniem.

• Co myślę tuż przed wykonaniem kroku?

• Czego się spodziewam?

• Jakiej konsekwencji się obawiam?

• Co powoduje, że się wycofuję?

Takie pytania pozwalają połączyć pracę nad emocjami z poczuciem sprawczości, decyzjami i działaniem zgodnym z własnymi celami. spokojem, jasnością i poczuciem wpływu — także w obszarze pracy, biznesu i realizacji swoich celów.

Reakcja na EFT jest indywidualna. W trakcie pracy można zwracać uwagę między innymi na to, czy:

• zmienia się intensywność emocji,

• łatwiej jest nazwać to, co się dzieje,

• pojawia się inny sposób spojrzenia na sytuację,

• określona myśl nie wywołuje już tak silnej reakcji,

• łatwiej zauważyć własny automatyczny schemat,

• pojawia się większy dystans do problemu,

• łatwiej podjąć decyzję lub wykonać wcześniej odkładany krok.

Zmiana nie zawsze oznacza, że emocja znika. Czasami ważnym rezultatem pracy jest już lepsze rozumienie własnej reakcji i większa możliwość wyboru tego, co chcemy z nią zrobić.

To nie musi oznaczać, że wszystko zmieni się od razu. Często najważniejszym początkiem jest to, że pojawia się pierwsza realna ulga. A kiedy wraca ulga, łatwiej ruszyć dalej.

EFT może zainteresować osoby, które chcą:

• lepiej rozumieć swoje emocje,

• przyglądać się automatycznym reakcjom,

• pracować z konkretnymi sytuacjami wywołującymi stres,

• zauważać powtarzające się myśli i przekonania,

• zmniejszać unikanie i łatwiej przechodzić do działania,

• rozwijać większą świadomość własnego sposobu reagowania,

• łączyć pracę nad emocjami z codziennymi decyzjami, relacjami i celami.

Podczas konsultacji pojawiają się bardzo różne tematy, ale często wspólnym elementem jest silna reakcja emocjonalna na określoną sytuację albo trudność w zrozumieniu własnego sposobu reagowania.

Pracowałam między innymi z tematami związanymi z:

• obawą i przewidywaniem negatywnych scenariuszy,

• żalem i poczuciem winy w relacjach,

• stresem związanym z finansami,

• przeciążeniem odpowiedzialnością,

• trudnością w stawianiu granic,

• złością i bezsilnością,

• samokrytycyzmem,

• trudnymi wspomnieniami,

• odkładaniem działania,

• obawą przed oceną i zmianą.

Podczas pracy jeden temat może prowadzić do kolejnego. Napięcie przed rozmową może łączyć się z obawą przed oceną, złość ze smutkiem, a odkładanie decyzji z obawą przed popełnieniem błędu.

Takie zależności pozwalają lepiej zobaczyć, w jaki sposób emocje, myśli, przekonania, wcześniejsze doświadczenia i aktualne zachowania łączą się u konkretnej osoby.

Jak opisują to osoby po konsultacjach?

Opinie klientek pokazują ich indywidualne doświadczenia związane z konsultacjami EFT. Pojawiają się w nich między innymi opisy większego spokoju, zmiany sposobu patrzenia na problem, łatwiejszego nazywania emocji czy mniejszej intensywności określonych reakcji.

Doświadczenie każdej osoby może wyglądać inaczej, dlatego opinie warto traktować jako osobiste relacje osób korzystających z konsultacji, a nie jako przewidywanie rezultatu kolejnej osoby.

Jeżeli jest sytuacja, emocja albo sposób reagowania, któremu chcesz przyjrzeć się bliżej, podczas konsultacji możemy zacząć właśnie od tego konkretnego doświadczenia.

Pracujemy krok po kroku z tym, co pojawia się w emocjach, myślach, interpretacjach i reakcjach, obserwując, jak doświadczenie zmienia się w trakcie pracy.